Matcha, từ trà đạo đến ly latte

Bây giờ matcha có ở khắp nơi: trong latte, kem, bánh ngọt, sô-cô-la. Dễ quên rằng ban đầu nó là một thứ rất tĩnh lặng, một chén trà được pha chậm rãi trong căn phòng nhỏ.

Matcha là gì

Matcha là bột trà xanh. Cây trà được che nắng vài tuần trước khi thu hoạch, khiến lá thay đổi: xanh đậm hơn và có nhiều vị ngọt thanh, đậm đà mà người Nhật gọi là umami. Lá được hấp, sấy, bỏ cuống và gân, rồi nghiền thật mịn, theo truyền thống là bằng cối đá.

Khác với phần lớn các loại trà, bạn không ngâm rồi bỏ bã. Bột trà được đánh tan vào nước và uống hết. Vì vậy matcha đậm hơn, và chất lượng tạo ra khác biệt rất lớn.

Trà đạo

Trà đạo Nhật Bản, chanoyu hay sadō, "con đường của trà", lớn lên từ thực hành Thiền tông và được trà sư Sen no Rikyū định hình thành dạng kinh điển vào thế kỷ 16. Trà đạo không hẳn là chuyện thức uống mà là chuyện chú tâm: từng động tác, cành hoa theo mùa trong hốc tường, chiếc bát, chủ và khách cùng chia sẻ một khoảnh khắc.

Trong trà đạo có hai kiểu matcha:

• Usucha, trà loãng, đánh đến khi nổi bọt mịn
• Koicha, trà đặc, nhiều bột hơn hẳn, khuấy thành một thứ sánh, bóng

Trồng ở đâu

Uji, ngay phía nam Kyoto, là cái tên nổi tiếng nhất của trà Nhật, dù matcha được làm ở nhiều vùng khác nhau của Nhật Bản.

Pha matcha ở nhà

Không cần nhiều: một chiếc bát, một cây chổi tre (chasen), một cái rây và nước nóng nhưng không sôi. Rây bột, thêm ít nước, đánh nhanh theo hình chữ chi đến khi có lớp bọt mịn.

Mình thích sự tương phản giữa ly matcha ở quán và chén trà nguyên bản. Một bên là món ngọt mang theo trên đường; bên kia đòi mình ngồi yên vài phút. Cả hai đều có chỗ của nó, và cái thứ hai đáng để thử ít nhất một lần.

---

Ảnh: dungthuyvunguyen, alexanderstein, kanenori trên Pixabay, sử dụng theo Giấy phép Nội dung Pixabay. Đây không phải ảnh do mình chụp.