Tokyo: thành phố của nhiều trung tâm

Phần lớn các thủ đô đều có một trung tâm có thể chỉ ra trên bản đồ. Tokyo thì có nhiều. Nên hình dung thành phố này như một cụm khu phố, mỗi khu tụ quanh một nhà ga lớn, mang tính cách riêng, và được nối với nhau bằng một trong những mạng lưới tàu điện dày đặc nhất thế giới.

Từ Edo đến Tokyo

Tokyo khởi đầu là Edo, một thành thị quanh lâu đài, trở thành nơi đóng đô của Mạc phủ Tokugawa từ đầu thế kỷ 17. Khi Thiên hoàng dời về đây năm 1868, thành phố được đổi tên thành Tokyo, nghĩa là "kinh đô phía đông". Từ đó đến nay Tokyo đã được dựng lại hơn một lần, sau trận động đất lớn Kantō năm 1923 và sau Thế chiến thứ hai, nên dấu tích của Edo xưa còn lại rất ít. Thứ còn lại là cấu trúc: những khu phố vốn lớn lên như các nơi riêng biệt và chưa bao giờ hoà hẳn vào nhau.

Một vòng các khu phố

Tuyến Yamanote, tuyến tàu chạy vòng tròn, là cách dễ nhất để hình dung thành phố. Quanh vòng ấy là những khu như những thị trấn khác nhau: cao ốc văn phòng và cơ quan nhà nước ở Shinjuku, phố mua sắm và văn hoá giới trẻ ở Shibuya, các trung tâm thương mại ở Ginza gần đó, khu chùa cổ Asakusa ở phía đông. Ngã tư Shibuya, nơi xe cộ dừng mọi hướng và dòng người tràn qua cùng lúc, đã thành biểu tượng của cả thành phố.

Giữa các nhà ga lớn, Tokyo yên tĩnh đến bất ngờ. Chỉ cần rẽ khỏi đường chính một dãy nhà là gặp những con ngõ dân cư hẹp, đền nhỏ, chậu cây trước cửa và xe đạp xếp hàng. Sự tương phản giữa các điểm nút đông đúc và những con phố lặng phía sau là điều nhiều người nhớ nhất về Tokyo.

Cũ và mới đứng cạnh nhau

Ở phía đông, gần Asakusa, Tokyo Skytree vươn cao 634 mét trên quận Sumida. Khánh thành năm 2012 làm tháp phát sóng, đây là một trong những công trình cao nhất thế giới, vậy mà vẫn đứng trong tầm nhìn của những dãy phố nhà thấp. Mùa xuân, anh đào dọc sông và trong công viên ôm lấy ngọn tháp, cũ và mới cùng chung một khung cảnh.

Cách đọc thành phố

Nếu đến lần đầu, có lẽ nên xem Tokyo là vài thành phố nhỏ thay vì một thành phố lớn. Chọn hai ba khu, dành thời gian đi bộ trong các ngõ phụ, còn quãng đường giữa chúng thì cứ để tàu điện lo.

---

Ảnh: marcellinusjerricho, mailtotobi, r-q, phgvu307 trên Pixabay, sử dụng theo Giấy phép Nội dung Pixabay. Đây không phải ảnh do mình chụp.