Đài Nam, cố đô của Đài Loan

Nếu Đài Bắc là hiện tại của Đài Loan thì Đài Nam là nơi phần lớn lịch sử thành văn của hòn đảo bắt đầu. Thành phố nằm trên đồng bằng phía tây nam, từng là trung tâm chính trị của đảo hơn hai trăm năm. Nhưng Đài Nam mang sức nặng ấy rất nhẹ nhàng, trong những con hẻm hẹp, những dãy nhà thấp và số đền miếu nhiều đến khó tin.

Những lớp lịch sử

Thập niên 1620, Công ty Đông Ấn Hà Lan xây pháo đài Zeelandia ở An Bình, khi đó là một doi cát bên rìa đầm phá, rồi sau đó là pháo đài Provintia phía đất liền. Năm 1662, Trịnh Thành Công, một vị tướng trung thành với nhà Minh, đánh đuổi người Hà Lan và lập căn cứ tại đây. Dưới thời nhà Thanh, Đài Nam vẫn là thủ phủ của Đài Loan cho đến cuối thế kỷ 19, khi trung tâm hành chính dời lên Đài Bắc.

Dấu vết của từng thời kỳ vẫn còn: những bức tường gạch ở An Bình, các lầu gác của Xích Khảm Lâu trên nền pháo đài Provintia, và Khổng Miếu, thường được gọi là ngôi trường đầu tiên của hòn đảo.

Thành phố của đền miếu

Người ta hay nói Đài Nam có mật độ đền miếu dày nhất Đài Loan. Có những nơi bề thế như Đại Thiên Hậu cung thờ Ma Tổ hay Võ miếu thờ Quan Công, nhưng phần lớn là những miếu nhỏ của khu phố, nằm lọt giữa các dãy nhà. Đó không phải là bảo tàng. Sáng nào nhang cũng được thắp, lễ vật được bày ra, và mỗi dịp lễ hội lại có đoàn rước đi qua phố.

Ăn uống

Với nhiều người Đài Loan, nhắc đến Đài Nam là nhắc đến đồ ăn. Món ăn ở đây thường được cho là ngọt hơn miền bắc một chút, có người giải thích là do vùng này trồng mía từ rất lâu. Những món nổi tiếng có mì đảm tử (danzai), cá măng sữa, canh bò ăn từ sáng sớm, và bánh quan tài, một lát bánh mì dày chiên giòn, khoét ruột rồi đổ nhân sốt kem vào. Ngon nhất thường là ở những quầy nhỏ chỉ làm đúng một món suốt nhiều năm.

Sống ở miền nam

Từ năm 2024, mình sống ở Đài Nam, làm nghiên cứu sinh tại Đại học Quốc gia Thành Công. Điều mình để ý nhất là nhịp sống: buổi chiều dài, nắng gắt, và thành phố chẳng cố gây ấn tượng với ai. Mùa đông ngắn và ấm, những tháng khô từ cuối thu đến mùa xuân là lúc dễ đi bộ phố cũ nhất. Mùa hè thì nóng, chiều hay mưa rất to.

Đài Nam nên đi bộ hoặc đạp xe, từng con hẻm, từng ngôi miếu một.

---

Ảnh: stevenstung, michoff, 4601460 trên Pixabay, sử dụng theo Giấy phép Nội dung Pixabay. Đây không phải ảnh do mình chụp.