Bố cục với đường dẫn và khung

Phần lớn lời khuyên về bố cục quy về một câu hỏi: mắt người xem nhìn vào đâu trước, rồi đi tiếp tới đâu? Đường dẫn và khung là hai cách đơn giản để trả lời.

Đường dẫn (leading lines). Con đường, lan can, dòng sông, hàng cột, mép toà nhà: bất kỳ đường nào trong ảnh cũng kéo mắt đi theo nó. Một đường bắt đầu gần góc ảnh và chạy vào trong sẽ mời người xem bước vào. Những đường hội tụ về một điểm tạo chiều sâu, vì chúng mô phỏng cách phối cảnh vận hành ngoài đời.

Sự lặp lại. Một dãy cổng hay hàng cột là một đường được tạo từ nhiều phần. Hình khối lặp lại tạo nhịp điệu, và chỗ nhịp điệu bị ngắt, như một người hay một khoảng trống, sẽ tự nhiên trở thành điểm nhấn.

Khung trong khung. Cửa ra vào, cửa sổ, mái vòm, cành cây rủ xuống hay đường hầm đều tạo thành một đường viền thứ hai bên trong bức ảnh. Chúng tách chủ thể khỏi xung quanh, che bớt những cạnh rối mắt và cho cảm giác như đang nhìn xuyên qua vào một không gian khác. Khung không cần trọn vẹn hay sắc nét; một mảng tối ở một hai cạnh thường là đủ.

Nhìn xuống hoặc nhìn lên. Đổi góc chụp có thể biến con phố bình thường thành hình học rõ nét. Từ trên cao, một con phố hẹp trở thành đường kẻ giữa các khối nhà.

Quy tắc một phần ba, áp dụng mềm. Đặt chủ thể hay đường chân trời ở khoảng một phần ba khung hình, thay vì ngay chính giữa, thường cho cảm giác cân bằng hơn. Nhưng đối xứng cũng là một lựa chọn. Đường hầm cổng torii hay một con đường thẳng tắp có khi mạnh nhất khi đặt chính giữa.

Không điều nào ở đây là luật phải tuân theo. Chúng là thói quen quan sát, hữu ích nhất khi một tấm ảnh trông "sai sai" và mình muốn hiểu vì sao.

---

Ảnh: pexels, goumbik, r-q trên Pixabay, sử dụng theo Giấy phép Nội dung Pixabay. Đây không phải ảnh do mình chụp.